Rodzice często mówią „nie płacz” z troski. Chcą pocieszyć, uspokoić, ochronić przed smutkiem. Ale te dwa krótkie słowa potrafią zamknąć dziecku drzwi do własnych emocji.
Co naprawdę słyszy dziecko?
„Twój smutek jest zły. Ukryj go. Nie pokazuj łez.”
Dziecko uczy się, że smutek to coś, czego nie wolno okazywać. Że płacz to słabość. I choć z zewnątrz przestaje płakać, w środku emocje rosną – zamieniają się w złość, lęk, poczucie winy. Małe dziecko chowa łzy, starsze wybucha gniewem, dorosłe ucieka w pracę, używki albo tłumi wszystko w sobie.
Z czasem przestajemy mówić o uczuciach, bo… nigdy się tego nie nauczyliśmy.
„Nie płacz” nie pozwala dziecku nauczyć się rozpoznawania emocji i nazywania ich. A przecież płacz to naturalny sygnał – ciało mówi: „Coś boli. Potrzebuję wsparcia.” Gdy zakazujemy płaczu, uczymy ignorować własne ciało i emocje.
Emocje nie znikają. One się kumulują. Wracają w postaci napięć, bólu brzucha, problemów ze snem, wybuchów. Dziecko nie płacze przy stole… ale wieczorem, samotnie w łóżku – bo „nie wolno”.
Co mówić zamiast „nie płacz”?
„Widzę, że płaczesz. Chcesz mi opowiedzieć, co się stało?”
„Smutno Ci? To normalne. Chodź, przytulę Cię.”
„Płacz, ile chcesz. Jestem obok. Możesz mi powiedzieć, co boli.”
„Widzę łzy. Spróbuj opowiedzieć, co czujesz.”
„Czujesz smutek? Zostańmy z nim chwilę. Potem spróbujemy coś razem zrobić.”
Te zdania otwierają rozmowę.
Dziecko uczy się, że emocje mają nazwę i są w porządku. Że nie trzeba ich ukrywać. A najważniejsze – że nie jest z nimi samo.
Rodzic, który słucha i towarzyszy, pomaga dziecku uczyć się, jak radzić sobie z trudnymi uczuciami. Dziecko płacze, mówi co je boli, uspokaja się. Bez wybuchu. Bez wstydu. Z bliskością.
Nawyk otwartości zostaje na lata. A dorosły, który kiedyś miał prawo do łez, potrafi później poprosić o pomoc – zamiast tłumić wszystko w sobie.
Rodzicu – daj swojemu dziecku prawo do łez.
Ty też czasem czujesz smutek. I to jest zupełnie w porządku.
A Ty – co mówisz swojemu dziecku zamiast „nie płacz”?
Źródło: Stowarzyszenie Terapeutów
